Serwis wykorzystuje pliki cookies. Aby dowiedzieć się więcej o plikach cookies, prosimy zapoznać się z naszą Polityką prywatności.

BIP

 


Doping

DOPING w sporcie jest to naruszenie przepisów antydopingowych.

Przepisy antydopingowe tworzone są przez Światową Organizację Antydopingową (World Anti-Doping Organization - WADA), Federacje Międzynarodowe poszczególnych dyscyplin sportowych oraz organizatorów większych imprez sportowych (np. igrzysk olimpijskich). 

Siedzibą Światowej Agencji  Antydopingowej jest Lozanna, Zarząd Centralny ma swoją siedzibę w Montrealu.

Najistotniejszym dokumentem zawierającym przepisy antydopingowe jest Kodeks WADA, który harmonizuje antydopingowe regulacje prawne w skali międzynarodowej.

Za prowadzenie polityki antydopingowej zgodnej ze Światowym Kodeksem Antydopingowym na poziomie krajowym odpowiada Narodowa Organizacja Antydopingowa ( NADO). W Polsce jest to Komisja do Zwalczania Dopingu w Sporcie.

 

Doping definiuje się jako wystąpienie jednego lub więcej naruszeń regulaminu antydopingowego określonych w Artykułach od 2.1 do 2.8  Światowego Kodeksu Antydopingowego:

2.1 Obecność substancji zabronionej lub jej metabolitów lub markerów w próbce fizjologicznej sportowca.

2.2 Użycie lub próba użycia substancji zabronionej lub metody zabronionej.

2.3 Niewyrażanie zgody lub bez ważnego uzasadnienia niezgłoszenie się na pobranie próbki po powiadomieniu zgodnie z odpowiednimi przepisami antydopingowymi lub w inny sposób unikanie pobrania próbki.

2.4 Naruszenie odpowiednich wymogów określających dostępność sportowca do kontroli poza zawodami, w tym nie przedstawienie wymaganych informacji na temat miejsca pobytu oraz niepoddanie się ogłoszonym badaniom.

2.5 Manipulowanie lub próba manipulowania jakąkolwiek częścią kontroli antydopingowej.

2.6 Posiadanie substancji lub metod zabronionych.

2.7 Handel dowolną substancją zabronioną lub metodą zabronioną.

2.8 Podanie lub próba podania sportowcowi substancji zabronionej lub metody zabronionej lub pomaganie, zachęcanie, ułatwianie, podżeganie, ukrywanie lub każdy inny rodzaj współdziałania wiążący się z naruszeniem przepisów antydopingowych lub próba ich naruszenia.

Międzynarodowy Komitet Olimpijski (MKOL) powołał w 1967 roku Komisję Medyczną do organizowania i nadzorowania walki z dopingiem. Komisja opublikowała wówczas pierwszą listę substancji zabronionych. Znalazły się na niej jedynie stymulanty i narkotyczne środki przeciwbólowe. W kolejnych latach lista ta się znacznie poszerzyła. 

Lista zabroniona, w wielu fragmentach ma charakter otwarty. Pozwala to na szybką reakcję WADA w przypadku zastosowania przez sportowców nowych substancji farmakologicznych, w tym tych specjalnie tworzonych do celów dopingowych.

Zgodnie ze Światowym Kodeksem Antydopingowym substancja zostanie umieszczona na liście zabronionej, jeśli jest środkiem maskującym lub spełnia dwa z następujących trzech kryteriów :

  • może poprawiać lub poprawia wyniki sportowe,
  • stanowi potencjalne lub faktyczne zagrożenie dla zdrowia,
  • jest sprzeczna z duchem sportu.

WADA w najnowszej wersji listy zabronionej, obowiązującej od 1 stycznia 2010 roku, grupuje substancje i metody zabronione w sporcie w trzech grupach :

  • substancje i metody zabronione w każdym czasie ( podczas i poza zawodami),
  • substancje i metody zabronione podczas zawodów,
  • substancje zabronione w niektórych sportach.

Oficjalny tekst listy zabronionej jest opublikowany w językach angielskim i francuskim. W razie wystąpienia jakiejkolwiek sprzeczności pomiędzy wersjami, decydująca jest wersja angielska.

 

Substancje i metody zabronione w każdym czasie (podczas i poza zawodami)

SUBSTANCJE ZABRONIONE

S1. Środki anaboliczne

S2. Hormony peptydowe, czynniki wzrostu i substancje pokrewne

S3. Beta-2agoniści

S4. Antagoniści i modulatory hormonów

S5.Diuretyki i inne środki maskujące

METODY ZABRONIONE

M1. Metody poprawiające transport tlenu

M2. Manipulacje chemiczne i fizyczne

M3. Doping genetyczny

 

Substancje i metody zabronione podczas zawodów

S6. Stymulanty

S7. Narkotyki

S8. Kanabinoidy

S9. Glukokortykosteroidy

 

Substancje zabronione w niektórych sportach

P1. Alkohol

Etanol jest zabroniony podczas zawodów w następujących sportach: 

sporty lotnicze, motorowe, motorowodne, samochodowe, karate, kręglarstwo, łucznictwo, pięciobój nowoczesny.

P2. Beta-blokery

W wymienionych sportach beta-blokery są zabronione tylko podczas zawodów, chyba, że sprecyzowano inaczej : 

Bilard i snooker, bobsleje, brydż, bule, curling, gimnastyka, golf, kręglarstwo, łucznictwo (zabronione także poza zawodami), narciarstwo, snowboard, pięciobój nowoczesny, soprty lotnicze, motorowe, motorowodne, samochodowe, strzelectwo ( zabronione także poza zawodami), zapasy, żeglarstwo.

Sportowcy wyczynowi, tak jak inni ludzie, mogą czasami zachorować, co powoduje konieczność odpowiedniego leczenia. Zdarzają się sytuacje, kiedy leczenie wymaga zastosowania środków znajdujących się na Liście Zakazanych Substancji i Metod, których stosowanie jest zabronione. W takich sytuacjach Światowy Kodeks Antydopingowy zezwala sportowcom i ich lekarzom na stosowanie zakazanych substancji lub metody zabronionej po uzyskaniu Wyłączenia dla Celów Terapeutycznych i zgłoszenia użycia substancji zabronionej. 

Przykładowymi jednostkami chorobowymi, w leczeniu których stosowane są substancje zabronione są: 

  • astma oskrzelowa (β -2 mimetyki i glikokortykosteroidy wziewne),
  • urazy kostno-stawowe i mięśniowe (miejscowe glikokortykosteroidy, dostawowe i okołostawowe),
  • ADHD (methylfenidate, dextroamfetamina),
  • cukrzyca typu I (insulina).

 

Wyłączenie Dla Celów Terapeutycznyc (THERAPEUTIC USE EXEMPTIONS, TUE)

Jest to prawo do użycia przez sportowca substancji lub metody zabronionej. Każdy sportowiec ma prawo do uzyskania takiego wyłączenia dla celów terapeutycznych pod warunkiem że:

  • Zdrowie sportowca uległoby znacznemu pogorszeniu jeżeli substancja lub metoda zabroniona zostałaby wycofana w trakcie ostrego leczenia lub przewlekłego stanu chorobowego;
  • Terapeutyczne użycie substancji lub metody zabronionej nie powoduje dodatkowej poprawy wyników, innej niż poprawa, jakiej można by oczekiwać od sportowca po powrocie do stanu zdrowia po zakończeniu leczenia uzasadnionego stanu chorobowego.
  • Nie istnieje rozsądna terapeutyczna alternatywa wobec substancji, która jest substancją zabronioną lub metody, która jest metodą zabronioną.

 

Zgłoszenie użycia substancji zabronionej (Athlete Declaration of use)

Jest to zgłoszenie użycia substancji zabronionej z grupy S9 ( Glukokortykosteroidy) oraz Salbutamolu i Salmeterolu z grupy S3 ( Beta-2 agoniści) z Listy i Metod Zabronionych. Niektóre substancje na Liście zabronionej są używane do leczenia chorób oraz kontuzji często spotykanych wśród sportowców. Dla celów monitorowania, te substancje, dla których nie jest zabroniona dana droga podawania, powinny być zgłaszane. Wymóg ten jest ograniczony wyłącznie do : glukokortykosteroidów podawanych w postaci iniekcji dostawowych, okołostawowych, dościęgnowych, nadtwardówkowych, podskórnych i wziewne oraz salbutamolu i salmeterolu z grupy beta-2 mimetyków podawanych wziewnie. W przypadku stosowania formoterolu oraz terbutaliny obowiązuje wniosek o udzielenie wyłączenia terapeutycznego TUE z pełną dokumentacją medyczną. 

Wszystkie pliki są do pobrania w formacie Adobe PDF.

  • Wyłączenie Dla Celów Terapeutycznych (TUE)
  • Zgłoszenie użycia substancji zabronionych
  • Międzynarodowa konwencja o zwalczaniu dopingu w Sporcie, sporządzona w Paryżu dnia 19. października 2005r. (Dz.U. z 2007 r. nr 142 poz. 999) – link http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071420999 

  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 13. stycznia 2004r. w sprawie określenia środków farmakologicznych i metod uznanych za dopingowe, których stosowanie jest zabronione (Dz. U. z 2004r. Nr 195 poz. 2005 z poźn. zm.) - link http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041952005